Okulary Ray-Ban Meta a prawo: czy nagrywanie bez zgody jest legalne?

Okulary z wbudowaną kamerą, przede wszystkim Ray-Ban Meta, stały się jesienią 2026 r. jednym z głównych tematów debaty o prywatności w Europie. Na początku października holenderska sieć optyków Hans Anders wycofała je ze sprzedaży w Holandii i Belgii, holenderska organizacja konsumentów Consumentenbond zapowiedziała pozew przeciwko Meta, jeżeli okulary nie zostaną dostosowane do przepisów o ochronie prywatności, a sądy w Anglii i Walii zakazały ich używania na salach rozpraw. Europejska Rada Ochrony Danych zleciła przygotowanie raportu na ich temat.

Co to oznacza w Polsce? Poniżej wyjaśniam, kiedy nagrywanie bez zgody jest legalne, kiedy staje się przestępstwem i czy okulary z kamerą zmieniają cokolwiek w ocenie prawnej. Zakres obrony w sprawach karnych opisuję na stronie adwokat karny w Opolu.

Najważniejsze przepisy: Kodeks karny (k.k.), art. 191a i art. 267; Kodeks cywilny (k.c.), art. 23 i art. 24; ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, art. 81; RODO, art. 2 ust. 2 lit. c; Kodeks postępowania karnego (k.p.k.), art. 168a.

Czy w Polsce wolno nagrywać okularami Ray-Ban Meta?

Same okulary są legalne. Polskie prawo nie zawiera przepisu o okularach z kamerą i nie zakazuje ich noszenia. Ocenie prawnej podlega to, co, kogo i w jakich okolicznościach się nimi nagrywa, a następnie co się z nagraniem robi. Obowiązują tu te same przepisy co przy nagrywaniu telefonem czy kamerą.

Dlatego odpowiedź na pytanie o legalność składa się z kilku warstw: prawa karnego, ochrony wizerunku i dóbr osobistych oraz ochrony danych osobowych.

Nagrywanie własnej rozmowy

Nagrywanie rozmowy, w której samemu się uczestniczy, co do zasady nie jest przestępstwem. Przepis karny dotyczy bowiem uzyskiwania informacji, do której sprawca nie jest uprawniony, a uczestnik rozmowy zna jej treść, bo sam w niej bierze udział.

Brak odpowiedzialności karnej nie oznacza jednak braku jakichkolwiek konsekwencji. Opublikowanie takiego nagrania może naruszyć dobra osobiste rozmówcy, a w niektórych sytuacjach jego wizerunek lub tajemnicę korespondencji.

Nagrywanie cudzej rozmowy: art. 267 § 3 k.k.

Inaczej jest, gdy nagrywający nie uczestniczy w rozmowie. Zgodnie z art. 267 § 3 k.k. odpowiada ten, kto w celu uzyskania informacji, do której nie jest uprawniony, zakłada lub posługuje się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym albo innym urządzeniem lub oprogramowaniem. Grozi za to grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Okulary z kamerą są właśnie urządzeniem wizualnym i dźwiękowym w rozumieniu tego przepisu. Nagranie rozmowy sąsiadów, współpracowników przy sąsiednim biurku czy osób przy stoliku obok może więc być przestępstwem. Tej samej karze podlega osoba, która tak uzyskaną informację ujawnia innej osobie (art. 267 § 4 k.k.). Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Nagrania intymne: art. 191a k.k.

Najpoważniejsze ryzyko dotyczy nagrań osób nagich lub w trakcie czynności seksualnej. Zgodnie z art. 191a § 1 k.k. przestępstwem jest utrwalanie takiego wizerunku przy użyciu przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu, a także rozpowszechnianie go bez zgody osoby nagranej. Grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Właśnie w tym miejscu okulary z kamerą mają szczególne znaczenie. Ukryte nagrywanie bez wiedzy osoby nagrywanej może zostać ocenione jako działanie podstępem, a samo rozpowszechnienie takiego nagrania jest przestępstwem niezależnie od sposobu jego uzyskania. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Wizerunek i dobra osobiste

Nagranie to nie tylko dźwięk, ale też wizerunek. Zgodnie z art. 81 ustawy o prawie autorskim rozpowszechnianie wizerunku wymaga co do zasady zgody osoby na nim przedstawionej. Wyjątki dotyczą m.in. osób powszechnie znanych, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nie funkcji publicznych, oraz osób stanowiących jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy publiczna impreza.

Niezależnie od tego wizerunek, głos i prywatność chronią art. 23 i 24 k.c. Osoba nagrana i opublikowana bez zgody może żądać zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, przeprosin oraz zadośćuczynienia. Kluczowe rozróżnienie brzmi: samo nagranie to jedno, publikacja w internecie to zupełnie inna sprawa. Więcej o ochronie dobrego imienia piszę w artykule Zniesławienie i pomówienie: co to jest i co za nie grozi.

RODO: kiedy przestaje działać wyjątek domowy

Nagrywanie na własny, prywatny użytek mieści się zwykle w tzw. wyjątku domowym (art. 2 ust. 2 lit. c RODO), więc przepisy o ochronie danych osobowych nie mają do niego zastosowania. Ten wyjątek ma jednak granice:

• Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku w sprawie C-212/13 (Ryneš) uznał, że nagrywanie obejmujące przestrzeń publiczną nie jest działalnością czysto osobistą,
• w sprawie C-345/17 (Buivids) TSUE przyjął, że publikacja nagrania w internecie, dostępnego dla nieograniczonej liczby osób, wykracza poza użytek domowy.

W praktyce osoba, która regularnie nagrywa okularami innych ludzi w przestrzeni publicznej i publikuje te nagrania, może zostać uznana za administratora danych osobowych ze wszystkimi wynikającymi z tego obowiązkami. To właśnie tego problemu dotyczy obecna dyskusja w Europie.

Okulary z kamerą: co zmieniają, a czego nie

Przepisy są takie same jak dla telefonu. Różnica polega na tym, jak łatwo jest nagrywać niezauważenie, a to ma znaczenie przy ocenie konkretnej sprawy:

• dyskrecja: brak widocznego gestu nagrywania utrudnia otoczeniu reakcję i może wpływać na ocenę, czy nagrywanie było jawne, czy ukryte,
• dioda sygnalizująca nagrywanie: okulary Ray-Ban Meta sygnalizują nagrywanie światłem. Jej zasłonięcie albo działanie w sposób uniemożliwiający jej zauważenie świadczy o zamiarze ukrycia nagrywania, co może mieć znaczenie zarówno w sprawie karnej, jak i cywilnej.

Gdzie obowiązują dodatkowe zakazy

Poza przepisami prawa wiele miejsc ma własne regulaminy, które zakazują nagrywania lub używania urządzeń z kamerą. Dotyczy to m.in. szatni, siłowni, basenów, szpitali, szkół, kin, urzędów i sklepów. W sądzie utrwalanie przebiegu rozprawy wymaga zgody sądu. Naruszenie regulaminu może skończyć się wyproszeniem z obiektu, a w określonych sytuacjach także odpowiedzialnością prawną.

Czy nagranie z okularów może być dowodem w sądzie?

W postępowaniu karnym zgodnie z art. 168a k.p.k. dowodu nie można uznać za niedopuszczalny wyłącznie z tego powodu, że został uzyskany z naruszeniem przepisów lub za pomocą czynu zabronionego, z wyjątkiem określonych w tym przepisie sytuacji dotyczących funkcjonariuszy publicznych. Osoba, która nielegalnie nagrała innych, może jednak sama odpowiadać karnie.

W postępowaniu cywilnym nagrania bywają dopuszczane jako dowód, ale sąd ocenia to indywidualnie, biorąc pod uwagę okoliczności uzyskania nagrania i ochronę prywatności osób nagranych.

Co zrobić, jeśli ktoś nagrał cię okularami bez zgody

1. Zabezpiecz dowody: zrzuty ekranu publikacji z adresem URL, datą i godziną, dane świadków.
2. Zażądaj usunięcia nagrania od osoby publikującej i zgłoś je administratorowi platformy.
3. Rozważ zawiadomienie o przestępstwie, jeżeli chodzi o nagranie intymne albo nagranie cudzej rozmowy. Przestępstwa z art. 191a i 267 k.k. są ścigane na wniosek, więc bez Twojego wniosku postępowanie się nie toczy.
4. Rozważ drogę cywilną w celu ochrony dóbr osobistych i wizerunku, zwłaszcza gdy zależy Ci na usunięciu nagrania i przeprosinach.

Zakres pomocy w sprawach cywilnych, w tym dotyczących ochrony dóbr osobistych, opisuję na stronie prawo cywilne.

Najczęstsze pytania

Czy okulary Ray-Ban Meta są legalne w Polsce? Tak. Ich posiadanie i noszenie jest legalne. Ocenie prawnej podlega sposób nagrywania i wykorzystania nagrań.

Czy mogę nagrywać rozmowę z pracodawcą? Nagrywanie rozmowy, w której się uczestniczy, co do zasady nie jest przestępstwem. Jej publikacja może jednak naruszyć dobra osobiste rozmówcy, a wewnętrzne regulaminy pracy mogą przewidywać dodatkowe ograniczenia.

Czy muszę uprzedzić, że nagrywam? Przy nagrywaniu własnej rozmowy przepisy karne tego nie wymagają. Uprzedzenie zmniejsza jednak ryzyko zarzutów dotyczących naruszenia dóbr osobistych, a w miejscach z regulaminem zakazującym nagrywania samo uprzedzenie nie wystarczy.

Czy mogę opublikować nagranie z okularów na YouTube lub TikToku? Tylko z zachowaniem zasad ochrony wizerunku i dóbr osobistych. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga co do zasady zgody osób nagranych, a publikacja wykracza poza wyjątek domowy RODO.

Czy nagranie z okularów różni się prawnie od nagrania telefonem? Nie. Obowiązują te same przepisy. Znaczenie może mieć natomiast to, że okulary pozwalają nagrywać dyskretnie, co wpływa na ocenę, czy nagrywanie było jawne.

Stan prawny: październik 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.

Kontakt z kancelarią: +48 509 831 745 lub formularz kontaktowy.